Dokuz Eylul


 

2

 

 

İşletme Fakültesi Dergisi, Cilt II, Sayı 2, 2001
(Dergimizde yayımlanmış olan çalışmaların tam metinlerine Ulakbim Sosyal Bilimler Veritabanından veya Dergimiz Editörlüğüne başvurarak ulaşabilirsiniz)

  • Atatürk’ün Türk Uygarlığının Gelişmesindeki Yeri, M. Sadık ACAR, 1-8: Özet
  • Örgütsel Küçülme ve Alternatifleri, Melek TÜZ,9-22:Özet
  • Total Quality Management and Creativity: An Evaluation with The Extent of The Function of Human Resources (A Comment), Oya Aytemiz Seymen, Tamer Bolat,23-34:Özet
  • Pazarlama Yöneticilerinin Mesleki Etik Düzeylerinin ve Demografik Özelliklerinin Etiksel Algılamaları Üzerindeki Oransal Etkileri Üzerine İstanbul Sanayi İşletmelerinde Bir Araştırma, Tülin Ural,35-59:Özet
  • Stratejik Planlamada İki Farklı Okul: Klasik ve Yönetsel Karar Yaklaşımları, Ali Ender Altunoğlu,60-74:Özet
  • Pazarlama Yöneticilerinin Etiksel Yargılamaları ve Davranışsal Niyetlerini Açıklayan Değerleme Dinamikleri Üzerine Bir Araştırma, Tülin Ural,75-100:Özet
  • 1990 Sonrasında Türkiye İhracatındaki Yapısal Değişimler Üzerine Gözlemler, Rıfat Yıldız, Güven Delice,101-127:Özet
  • An Unconventional Case of Socially Rational Autonomy In A Democratic Federation, Ahmet Kara,128-136:Özet
  • An Analysis of the Smilarity Between Exports of Turkey and the EU12, Levent Kösekahyaoğlu,137-149:Özet
  • Finansal Kalkınma ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisi, Muhsin Kar,150-169:Özet
  • Türkiyedeki İmalat Sanayinin Gelişimine Genel Bir Bakış: Kantitatif Bir Yaklaşım, Mustafa Kemal Yılmaz,170-191:Özet
  • Health And Development in the Process of Globalization , Şule Toktaş, 192-209 : Özet
  • 2000-2001 Ekonomi Programları Üzerine Değerlendirmeler, Yaprak Gülcan, Yeşim Kuştepeli, Duygu Ayhan, Pınar Emirhan, Habil Gökmen, Umut Halaç, Gonca Konyalı, 210-224:Özet

 

ATATÜRK’ÜN TÜRK UYGARLIĞININ GELİŞMESİNDEKİ YERİ,M. Sadık Acar, 1-8
Atatürkçülük Türk Rönesans’ı ve aydınlanmasıdır. Türk aydınlanması bir uygarlık mücadelesidir ve amacı çağdaş Uygarlığa ulaşmak ve ona öncülük etmektir. İnkılaplar bu amacın araçlarıdır.
Evrim evrenin temel sürecidir ve uygarlıklar da bir evrim geçirir. Türk uygarlığı da diyalektik süreç içinde bir evrim geçirmektedir.Uzak Doğuda ortaya çıkan step kültürünün antitezi Çin’de Sarı Irmak Boylarında ortaya çıkan vaha kültürüdür. Bu iki kültürün sentezi Orta Asya’daki Uygur ve Tabgaç (Topa) Uygarlıklarıdır. Bu uygarlıkların Akdeniz-İslam uygarlığı ile sentezinden Maveraünnehir’de Türk-İslam Uygarlığı ortaya çıkmıştır. Bu uygarlık, olgunluğuna Osmanlı Uygarlığı ile ulaşmıştır. Avrupa’da XV. Yüzyıldan itibaren ortaya çıkan Rönesans, Osmanlı uygarlığının bir anti tezidir. Diyalektik süreç içinde antitez, tezin yerini almıştır. Geleceğin uygarlığı bu tezle antitezin yeni bir sentezi olacaktır.
İşte bu yeni sentezi oluşturmak için Atatürk, ulusal hedef olarak çağdaş uygarlığın önüne geçmeyi belirlemiştir. İnkılaplar, Batı aydınlanmacılığının Türk toplumuna bir uyarlaması olarak yapılmıştır. Ancak malzeme olarak Türk kültür ve uygarlığının birikimi kullanılacaktır. Bu da çağdaş uygarlık sentezi olacaktır. Bu sentezle “Türklüğün unutulmuş olan medeni vasfı atinin medeniyet ufkunda bir güneş gibi parlayacaktır”.
Anahtar Sözcükler:

ÖRGÜTSEL KÜÇÜLME VE SEÇENEKLERİ,Melek Tüz,9-22
1970’li yılların ortalarında rekabet ve örgütlenmeyle ilgili problemlere, yönetim kuramcıları tarafından üretilen tek ve küresel çözüm; büyüme, daha fazla büyüme şeklinde olmuştur. Sürekli artan talep, şirketlerin daha fazla pazar payına sahip olma çabalarını artırmış, bu da yapısal büyümeye ve faaliyetlerinin genişlemesine neden olmuştur. Bu dönemde özellikle büyük ölçekli şirketler çok kademeli hiyerarşik ve bürokratik yapıya bürünmüşlerdir.
1980’li yıllarda başlayan hızlı küreselleşme ile uluslar arası rekabette bu tür  yapıya sahip olan şirketler, değişen ve gelişen pazar beklenti ve ihtiyaçlarına zamanında cevap verememiştir. Bu durum rekabet güçlerinin azalmasına ve örgüt yapılarında yeniden yapılanmaya gitmelerine neden olmuştur. Bu gelişmeler küçülme (downsizing), doğru ölçeyi bulma (rightsizing), yeniden yapılanma ile ilgili terimleri gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, küçülmenin gerçekten gerekli olup olmadığı tartışılmış, şirketlerin küçülmeye gitme yerine kullanabileceği seçenekler üzerinde durulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Örgütsel Küçülme, Ölçek Küçültme

TOTAL QUALITY MANAGEMENT AND CREATIVITY: AN EVALUATION WITH THE EXTENT OF THE FUNCTION OF HUMAN RESOURCES (A COMMENT),Oya Aytemiz Seymen, Tamer Bolat,23-34
Together with total quality management, effort for creativity have been seen not only under the responsibility of certain people or departments but turn to be a structure that covers all the staff working fort he business. Of course, within the business resources, these efforts do not mean much if they are not contributed by components like training, performance evaluation, areer planning and fair awarding that give importance to human and its development. They won’t be reasonable if they lack of function of human resources, the objective of which is to maximise the motivation ond contribution to the business. Fort his reason, to achive the same objective –to increase total performance and customer satisfaction- it is of great significance fort he function of both total quality management and human resources to create a system to benefit from manpower most effectively and to get it creative , happy and satisfactory.
In this study it isexamined how to benefit from the HR function to improve creativity at individual and organisational level in companies practising TQM.
Keywords: Total Quality Management, Creativity, Human Resources Management, Education and Training, Performance, Motivation

PAZARLAMA YÖNETİCİLERİNİN MESLEKİ DEĞERLERİNİN ETİKSEL
ALGILAMA ÜZERİNDEKİ ORANSAL ETKİLERİ,Tülin Ural,35-59
Etkisel karar alma süreci ele alınarak pazarlama etiğinin incelenmekte olduğu bu çalışmada, pazarlama yöneticilerinin mesleki değerleri ve demografik özelliklerinin etiksel algılamalarına oransal etkisi alan araştırması ile sınanmaktadır. Ayrıca pazarlama yöneticilerinin etiksel algılamaları ve etiksel yargılamaları arasındaki ilişki test edilmiştir. Veriler kişisel görüşme yöntemi ile, İstanbul Sanayi Odasına kayıtlı işletmelerden elde edilmiştir. Örneklem, üç farklı sektör bazında 3677 üretici işletme içinden seçilmiştir. Basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile 96 işletme belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, pazarlama yöneticilerinin mesleki değerleri ile etiksel algılamaları arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca, sonuçlar pazarlama yöneticilerinin etiksel duyarlılıklarının etiksel yargılamalarını kısmen ve pozitif etkilediğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Sözcükler: Pazarlamada Etiksel Karar Modelleri, Pazarlama Yönetiminde Etik, Deontoloji ve Teleoloji.

STRATEJİK PLANLAMADA İKİ FARKLI OKUL:KLASİK VE YÖNETSEL KARAR YAKLAŞIMLARI,Ali Ender Altunoğlu,60-74
Stratejik planlama alanında son yıllarda yapılan çalışmalar, yöneticiler tarafından dikkate alınması gereken yaklaşımlar sunmuştur. Birbirlerine alternatif olan bu yaklaşımları klasik ve yönetsel karar modeli olarak tanımlayabiliriz. Bu çalışma, hangi metodun daha iyi olduğundan ziyade okulların genel özellikleri, varsayımları ve literatürde yapılan eleştirilerin derlenmesi niteliğindedir. Yaklaşımlara ilişkin bilgi düzeyinin  artmasının modellerin kullanımını etkileyen faktörler ile ilgili teorik alt yapıyı sağlayacağı düşüncesindeyiz.
Anahtar Sözcükler: Stratejik Planlama, Stratejik Karar Verme Süreci, Klasik Yaklaşım, Yönetsel Karar Yaklaşımı.

PAZARLAMA YÖNETİCİLERİNİN ETİKSEL YARGILAMALARI VE DAVRANIŞSAL NİYETLERİNİ AÇIKLAYAN DEĞERLEME DİNAMİKLERİ ÜZERİNE İR ARAŞTIRMA,Tülin Ural,75-100
Çalışmanın amacı, pazarlama yöneticilerinin karar alma sürecinde etiksel sorun ya da konuyu etiksel/etik dışı olarak yargılarken ve davranışsal niyetlerini ortaya koyarken etik kuramları bazında hangi nedenlere dayandıklarını (değerleme dinamiklerini) ortaya koymaktır. Araştırma ayrıca, tek boyutlu etik ölçeği (bir soruyla ölçme) ile çok boyutlu etik ölçeği (çok soruyla ölçme) arasındaki uygunluğu da test etmeyi hedeflemektedir. Araştırma sonuçları, çok boyutlu etik ölçeğinin tek boyutlu etik ölçeğindeki varyansı ortalama % 67 oranında açıkladığını göstermektedir. Pazarlama yöneticileri etiksel yargılama sürecinde; haklılık, adalet, kültürel kabul edilebilirlilik, gelenekler, ticari teamüller ve tarafların ima ettikleri sözleri değerleme kriterleri olarak kullanılmaktadırlar. Davranışsal niyetlerini ortaya koyarken dayandıkları değerleme kriterleri ise; adalet, gelenekler, ailevi değerler, ahlaki açıdan doğru/yanlış ve tarafların ima ettikleri sözler olarak saptanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Pazarlama Etiği, Çok boyutlu Etik Ölçeği, Etiksel Değerleme Dinamikleri.

1990 SONRASINDA TÜRKİYE İHRACATINDAKİ YAPISAL DEĞİŞMELER ÜZERİNE GÖZLEMLER,Rıfat Yıldız, Güven Delice,101-127
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin ihracatında miktar ve değer olarak 1980 sonrası dönemde ortaya çıkan artışın ve yapısal değişmenin 1990’lı yıllarda nasıl bir boyut kazandığını analiz etmektir. Bu doğrultuda çalışmamızda belirli ülkelerde ve belirli mallarda yoğunlaşmadan çeşitlenmeye doğru bir gelişme olup olmadığı, ihracat artışının süreklilik gösterip göstermediği konuları 1990 sonrası dönem için istatistiki gözlemlere dayanarak analiz edilmiştir.
İncelenen göstergeler ışığında ihracatta 1980 sonrasında yakalanan yüksek performansın 1990’lı yıllarda (hızı azalmakla birlikte) devam ettiği, fakat yapısal sorunların aşılması konusunda yeterli mesafe alınamadığı sonucuna varılmıştır,
Anahtar Sözcükler: İhracat, İhracatın Yapısı, İhracatta Ürün ve Piyasa Çeşitlemesi, Endüstri-İçi Ticaret

AN UNCONVENTIONAL CASE OF SOCIALLY RATIONAL AUTONOMY IN A
DEMOCRATIC FEDERATION,Ahmet Kara,128-136
The  theorem presented in this paper implies the existence of cases where intransitive autonomous subunit preferences in a democratic federation lead to rational social preferences. Paradoxically, under the same conditions, autonomous subunits with transitive preferences could generate irrational social preferences.
Keywords : Individual Rationality, Social Rationality, Democracy, Autonomy.

AN ANALYSIS OF THE SIMILARITY BETWEEN EXPORTS OF TURKEY AND THE EU 12, Levent Kösekahyaoğlu,137-149
The literature on economic integration provides usefil information for examining costs and benefits of customs unions. However, the necessary conditions of creating a beneficial cstoms union are not clear as there is an ambiguity on role of “competitiveness” of member states in assessing the benefits of customs unions. This issue is particularly important in studying the effects of forming a customs union between unequal partners qhere the difference in factor endowments and therefore comparative advantage of member states is notably large.
Given the uncertainty on the effect of competitiveness in the analysis of customs unions and the lack of interest in the assessment of customs unions between unequal partners, it is clear that a study of similarity between Turkey and the EU may not only shed some light on assessment of Turkey’s “competitiveness” with regard to the EU but also fulfil the gap in the customs possible effects of Turkey’s accession to the EU.
Keywords: Similarity, Exports, EU, Competitiveness, Complementarity.

FİNANSAL KALKINMA VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ
NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ,Muhsin Kar,150-169
Bu çalışmada finansal kalkınma ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi incelenmiştir. İçsel büyüme modellerinin çıkışı teorik olarak iki değişken arasındaki nedensellik tartışmalarının yeniden gündeme gelmesine  yol açmıştır. Konunun ampirik olarak test edilmesi bu konuda Türkiye üzerine yapılan çalışmalarda ihmal edilmiş olan boşluğu dolduracaktır. Literatürü takiben bu çalışmada, finansal kalkınmanın göstergesi olarak geniş tanımlı para arzının ve banka mevduat yükümlülüklerinin gelire oranları kabul edilmiştir. Amprik sonuçlarımız, Türk ekonomisinde ilgili değişkenler arasındaki nedenselliğin yönünün seçilen finansal kalkınma ölçütüne bağlı olduğunu göstermiştir.
Anahtar Sözcükler: Finansal Kalkınma, Ekonomik Büyüme, Nedensellik, Eş Bütünleşme. Türkiye

TÜRKİYE’DEKİ İMALAT SANAYİİNİN GELİŞİMİNE GENEL BİR BAKIŞ: KANTİTATİF BİR YAKLAŞIM,Mustafa Kemal Yılmaz,170-191
Türkiye’de sanayi sektörü içinde en ağırlıklı paya sahip olan ve davranış tarzı itibariyle reel kesimi temsil eden en önemli sektör konumunda bulunan “imalat sanayi” 1985-2000 yılları arasında gösterdiği gelişim itibariyle, çok büyük bir daralma ve genişleme eğilimi göstermemiş, sabit sermaye yatırımlarında ciddi bir artış olmamış, kapasite kullanım oranı dar bir bantta hareket etmiş, imalat sanayi üretim endeksi ise göreceli bir artış göstermiştir. Verimlilik artışının da dalgalı bir seyir izlediği ve zaman zaman negatife döndüğü bu sektörde, işgücü maliyetleri de zaman içinde azalma eğilimine girmiştir. Diğer taraftan, sektörde faaliyet gösteren firmalar finansman ihtiyacını daha çok yabancı kaynakları kullanarak karşılamış, bu kaynaklar içinde de maliyet avantajı sağlayan yabancı para kaynakların aldığı pay yıllar itibariyle istikrarlı bir artış göstermiştir.
Bu süreçte firmaların karlılığında ortaya çıkan artış ise, daha çok faaliyet dışı karlarının kaynağını oluşturan faiz gelirlerindeki artıştan kaynaklanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Türkiye, İmalat sanayi, Verimlilik.

HEALTH AND DEVELOPMENT IN THE PROCESS OF GLOBALIZATION,  Şule Toktaş,192-209
In this article, the relationship of health and development within the context of globalization is targeted for an understanding of the current trends in macroeconomic and social policies. When doing this, special emphasis is given to the characteristic of the “right to health” has been one of the essential points within the policy development of the states. In relation to the widening of the citizenship right inclusive of the right to health, the structural policies that cannot escape cooperation with health due to consequences of environmental hazards are also explanatory of the changes in the current development projects. International organizational, specifically UN, regarded the inevitability of this cooperation. The global statistics show that women and childern are the most vulnerable group in the societies. The collaboration of health and development has invested its success in the emprovement of the figures related to this group.
Keywords : health, Development, Globalization, Women, Organization

2000-2001 EKONOMİ PROGRAMLARI ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER
Yaprak Gülcan, Yeşim Kuştepeli, Duygu Ayhan, Pınar Emirhan, Habil Gökmen, Umut Halaç, Gonca Konyalı, 210-224

 

 

 

 
©2009 Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi